Zo ga je om met een experimenterende puber volgens kinderpsycholoog Tischa Neve: ‘Wat telt is dat je kind jou belt als hij in de problemen komt’

Experimenteren hoort bij opgroeien, maar hoe houd je als ouder grip op die blowende, drinkende, vapende, rokende, drugs gebruikende puber? Een stappenplan van kinderpsycholoog Tischa Neve waarmee je in gesprek kunt blijven.

Je ruikt het aan zijn rokerige jas, vindt een vape onder het bed, of hij komt thuis met glazige ogen of een naar alcohol walmende adem. Risicogedrag bij pubers – drinken, blowen, vapen, roken, xtc – hoe ga je daarmee om als ouders? Verbieden of boos worden werkt vaak alleen maar averechts. Het verpest de sfeer in huis en in het slechtste geval gebeurt het voortaan stiekem en verlies je alle zicht op wat je kind aan het doen is.

Experimenterende puber opvoeden

Kinderpsycholoog Tischa Neve: ‘Grenzen opzoeken en dit soort dingen uitproberen is een wezenlijk onderdeel van opgroeien. Je puber vraagt zich af: wat gebeurt er als ik blow? Hoeveel kan ik drinken? Doe ik wel of niet mee met mijn vrienden? Door te experimenteren leert je kind veel over zichzelf.’

Maar dat betekent natuurlijk niet dat je als ouders alles op z’n beloop moet laten. Neve adviseert om hier bij voorkeur al over te praten vóórdat het speelt. ‘Vertel dat je alcohol, blowen en vapen afkeurt, en ook waarom. Zeg bijvoorbeeld: ‘Ik wil niet dat je blowt omdat dat op jouw leeftijd een slechte invloed heeft op je hersenen.’ Op deze manier, in de ik-vorm geformuleerd, voelt het voor je kind minder als een aanval.’

Zorg ook dat je kind de wettelijke regels kent, zegt Neve. Zoals dat drinken verboden is tot je 18e. ‘Zeg dus iets als: we houden van je, dus het zou gek zijn als we zeiden ‘doe maar lekker’ terwijl het behalve ongezond ook verboden is.

En: dat je weet dat jongeren dingen uitproberen, maar dat je wil dat je kind weet hoe jullie erin staan. En dat je hoopt dat je kind dit meeneemt in diens beslissingen.’

Stel vragen en luister

Merk je dat je kind al drinkt, blowt of vapet, probeer daar dan meer zicht op te krijgen door vragen te stellen en te luisteren, niet te preken. Neve: ‘Wat maakt dat je kind het is gaan proberen? Hoe vaak doet hij of zij het? Wilde hij het een keer uitproberen? En hoe is dat nu? Of voelde je kind dat hij niet kon achterblijven bij de anderen? Zo kun je goed inhaken op wat er precies speelt.’

‘Je moet je invloed niet overschatten, want een puber die iets wil proberen, doet dat gewoon’

Maak vervolgens duidelijke afspraken, bijvoorbeeld over wat thuis wel mag en wat niet. Mag je kind het van zijn zakgeld betalen of moet er een baantje komen? En, zegt Neve, ga het gedrag zeker niet faciliteren door bijvoorbeeld alcohol te kopen voor een feestje thuis.

Tot slot is het belangrijk om je invloed als ouder niet te overschatten, benadrukt ze, want een puber die iets wil proberen doet dat gewoon. ‘Maar laat je kind voelen: mijn ouder keurt dit af vanwege mijn gezondheid, maar hij of zij veroordeelt me niet, wordt niet kwaad en geeft geen straf als hij of zij erachter komt. Dan durft je kind vaker eerlijk te zijn over wat hij doet. Waardoor jij zicht en grip houdt, én je kind jou zal bellen als hij een keer in de problemen komt. Dát is wat telt.’

Zo leer je je puber beter begrijpen: In de online training Positief opvoeden voor puberouders met kinderpsycholoog Tischa Neve helpt je om je puber beter te begrijpen. Leer omgaan met je eigen emoties én die van je kind zodat het thuis weer gezellig wordt. Met praktische tips om afspraken te maken en grenzen te stellen.