Tijd voor therapie: wat is interpersoonlijke therapie? 

Wanneer je met mentale klachten bij een psycholoog aanklopt, krijg je vaak te maken met een specifieke behandelmethode. Maar wat houden al die verschillende therapieën eigenlijk in? In deze rubriek verkennen we de bekendste therapievormen en leggen we uit hoe ze werken. Deze keer: interpersoonlijke therapie (ITP). 

Wat is interpersoonlijke therapie? 

Interpersoonlijke therapie (ITP) is een individuele therapievorm die inzoomt op hoe je relaties met anderen invloed hebben op je mentale gezondheid. ITP gaat uit van het idee dat veranderingen in (of beëindiging van) belangrijke relaties depressieve klachten kunnen veroorzaken, zoals bij vriendschappen, familierelaties of romantische relaties. Tijdens de therapie leer je terugkerende problemen in de band met diegene te herkennen. Je werkt aan het versterken van je relaties, waardoor ze meer steun kunnen bieden.  

Interpersoonlijke therapie werd in de jaren 70 bedacht door onderzoekers Gerald Klerman en Myrna Weissman, die een korte, praktische behandelmethode voor depressies zochten. Het idee achter de therapie was dat depressieve klachten vaak samengaan met conflicten of veranderingen in je huidige relaties, in plaats van oorzaken uit het verleden.  

Tegenwoordig wordt de therapie breder ingezet bij een of meer van de volgende gebieden: 

• Rouw en verlies: omgaan met het verlies iemand, bijvoorbeeld na een overlijden of een relatiebreuk. 
• Interpersoonlijke conflicten: spanningen tussen jou en iemand in je omgeving die stress veroorzaken, bijvoorbeeld terugkerende ruzies met een collega. 
• Rolverandering: wanneer je een grote levensverandering doormaakt, zoals het beginnen van een nieuwe studie of baan. Je neemt daardoor een nieuwe rol aan, wat vraagt om aanpassing in hoe je jezelf ziet en hoe je met anderen omgaat. Dit kan spanning geven, zowel bij jezelf als in je relaties met anderen. 
• Interpersoonlijke tekorten: moeite met het aangaan of onderhouden van sociale contacten, bijvoorbeeld het lastig vinden om nieuwe vrienden te maken nadat je bent verhuisd. 

Is interpersoonlijke therapie iets voor mij? 

IPT is een geschikte therapievorm als je je interpersoonlijke relaties wilt verbeteren en de klachten die bij disfunctionele relaties horen wilt verlichten. IPT wordt vooral ingezet bij depressieve klachten die te maken hebben met interpersoonlijke contacten, maar de therapievorm kan ook breder ingezet worden bij bijvoorbeeld relatieproblemen. 

Wanneer past interpersoonlijke therapie niet? 

IPT is minder geschikt als je klachten vooral voortkomen vanuit individuele, vaste denkpatronen en niet door problemen of veranderingen in je relaties . Een voorbeeld hiervan is een angst of fobie, zoals vliegangst of rijangst, of een trauma na een ongeluk. Acceptance en Commitment Therapie (ACT) of cognitieve gedragstherapie passen in dat geval beter.  

Hoe ziet een behandeling eruit?

Interpersoonlijke therapie is een relatief korte therapievorm bij depressieve klachten. Een traject duurt gemiddeld 12-16 sessies van een uur, afhankelijk van de intensiteit van de klachten. Eerst kijk je samen met de therapeut waar je klachten vandaan komen en welke relaties of situaties daarin een rol spelen.  

Tussendoor krijg je meestal opdrachten mee om in het dagelijks leven te oefenen, zoals het uiten van je gevoelens naar iemand of een brief schrijven aan iemand die je bent verloren. In de laatste fase kijk je samen terug op wat er is veranderd en hoe je je nieuwe patronen kunt vasthouden na het afronden van de therapie. 

Hoe vind ik de juiste therapeut?  

Vaak kun je via je huisarts een verwijzing krijgen naar een GGZ-instelling of psycholoog die IPT aanbiedt. Je kunt dan controleren via beroepsverenigingen, zoals het NIP, of iemand officieel als psycholoog geregistreerd staat. Ook kun je meestal op de website van een behandelaar of praktijk vinden of een psycholoog een specialisatie heeft in IPT.

In het intakegesprek maak je kennis met de therapeut, kun jij je verhaal doen en legt de therapeut uit wat interpersoonlijke therapie inhoudt. Daarna kun je beoordelen of de therapeut en behandeling iets voor je is.  

Wist je dat…? 

…IPT lijkt op systeemtherapie, maar zeker niet hetzelfde is? Bij systeemtherapie wordt gekeken naar welke klachten ontstaan en in stand worden gehouden door de interacties binnen een sociaal netwerk. Systeemtherapie zou bijvoorbeeld passen bij een stel waarbij de een zich vaak terugtrekt en de ander behoefte heeft aan veel contact, waardoor de communicatie tussen de twee partners stroef verloopt. IPT helpt meer bij het omgaan met veranderingen of problemen in relaties en rollen. Bijvoorbeeld, iemand die zich somber voelt na een scheiding en moet wennen aan de nieuwe rol als alleenstaande.

Lees ook: Wat is systeemtherapie precies?