Waarom wordt mijn kind zo vaak boos?
De vraag
Onze zoon (7) verdraagt geen ‘nee’. Hij wordt dan extreem boos, slaat zichzelf of zegt dat we niet van hem houden of hem zelfs dood wensen. Rustig met hem praten, ook als hij is afgekoeld, helpt niet. Het naar bed gaan is een groot probleem, soms zijn we er twee uur mee bezig. Ook op school wordt hij boos en soms gepest. Gelukkig heeft hij wel vriendjes en kan hij lief en zorgzaam zijn. Dat benoemen we ook. Maar soms zijn we ten einde raad.
Het advies
Orthopedagoog Lise Jacobs: ‘Structuur en duidelijkheid kunnen boosheid vaak voorkomen. Door bijvoorbeeld te zeggen: ‘Je mag nog vijf minuten op de iPad’, een wekker te zetten, en als die afgaat de iPad weg te leggen. Zo hoef je geen ‘nee’ te zeggen en voorkom je strijd.
Gaat hij na die vijf minuten door met spelen, dan kun je rustig zeggen: ‘Ik zie dat je nog steeds aan het spelen bent, maar het is nu echt tijd om te stoppen.’ Benoem daarna wat hij wél kan gaan doen, blijf niet hangen op wat niet mag.
Een hulpmiddel om rustig te blijven of te worden, is de app Super Chill (helpt ook bij het inslapen).
Na een moment van strijd is het belangrijk om het contact te herstellen. Praat kort na over wat er is gebeurd en geef een complimentje: ‘Fijn dat je nu weer rustig bent. We hadden ruzie, maar we blijven toch van jou houden.’ Dit alles komt uit de methode ‘Verbindend Gezag & Geweldloos Verzet’. En nog een luistertip: De Geweldloze Podcast.’
GZ- en kinderpsycholoog en systeemtherapeut NVRG Marijke van de Laar: ‘Emoties leer je reguleren met hulp van je ouders. Het lastige is: gaat een kind huilen dan wordt het meestal getroost, maar wordt een kind boos dan wordt het terechtgewezen. Gebeurt dat vaak, dan kan het kind gaan denken dat het niet goed is zoals het is. Daar komt het ‘jullie houden niet van mij’ wellicht vandaan.
Bedenk: alle emoties zijn oké, ook boosheid. Alleen moet de manier waarop die boosheid wordt geuit begrensd worden als er onveilige situaties door ontstaan.
Het is belangrijk om met rust, begrip en medeleven op jullie zoon te reageren. Stel, hij mag geen snoepje en wordt boos. Dan kun je zeggen: ‘Ik zie dat je boos bent. Ik snap dat je het jammer vindt, het is ook jammer.’ Haal het medeleven desnoods uit je tenen. Als je niet weet waarom hij boos is, kun je naar de reden raden. Zo help je hem benoemen wat hem boos maakt.
Daarna kun je hem afleiden, door bijvoorbeeld voor te stellen samen iets leuks te doen: ‘Kom, help me met koken.’ Gaat hij slaan, dan kun je hem fysiek begrenzen en op een veilige plek apart zetten. Altijd in het zicht! En niet als straf – dat werkt averechts – maar als moment van rust. Is hij verzacht, leef dan weer mee hoe vervelend het voor hem is en geef een knuffel.’
Lees ook: Waar het écht om gaat bij kinderen opvoeden
