Waarom ertoe doen voor een ander belangrijker is dan die volgende stap in je carrière

Een interessante carrière, een sfeervol huis, verre vakanties en fame and fortune zijn stuk voor stuk zeker leuk, maar het leven voelt pas écht goed als je het gevoel hebt dat je ertoe doet voor de ander. Hoe vergroot je de verbondenheid met de mensen die belangrijk voor je zijn?

Ertoe doen wordt door psychologen gedefinieerd als ‘het gevoel dat ontstaat als je het idee hebt dat je een betekenisvol persoon voor een ander bent’. Je doet ertoe als je mensen in je leven hebt die je laten merken dat je speciaal of belangrijk voor hen bent.

De Canadese psycholoog Gordon Flett doet veel onderzoek naar dit fenomeen, dat in het Engels mattering heet. ‘Ertoe doen is een beschermend psychologisch mechanisme’, legt hij uit. ‘Verbondenheid is een waarborg tegen asociaal en destructief gedrag, want je wilt anderen niet teleurstellen. Wij mensen overleven door sociaal te zijn, daarom hebben we de goedkeuring en koestering van anderen nodig.’

Het gevoel hebben dat je ertoe doet, raakt volgens Flett aan een fundamentele behoefte. ‘Als je het gevoel niet hebt, heeft dat heel veel gevolgen, zowel voor je lichamelijke gezondheid als je zelfvertrouwen. Of je bijvoorbeeld positief of negatief over jezelf denkt, blijkt grotendeels te zijn gelinkt aan de mate waarin je het gevoel hebt ertoe te doen voor de mensen om je heen.’

We verliezen verbinding soms uit het oog

Maar hoe wezenlijk sommige relaties in je leven ook mogen zijn, dat is geen garantie dat ze altijd helemaal vanzelf gaan. De kans bestaat dat we uit het oog verliezen hoe belangrijk het is voor ons welzijn om een goede band met anderen te hebben.

We kennen allemaal perioden waarin we worden opgeslokt door andere dingen, zoals een verbouwing of werk. Dan lopen we de kans te weinig aandacht te hebben voor de belangrijke mensen in ons leven, met wie we ons verbonden willen voelen. ‘Uiteindelijk draait het in een mensenleven meer om relaties dan om prestaties’, aldus Flett.

Zo investeer je in verbondenheid

Het is dus belangrijk dat je bewust investeert in verbondenheid met de ander. Hoe begin je daarmee? Met onderstaande checklist, ontwikkeld door de Canadese onderzoeker Sheila Marshall, kun je voor jezelf nagaan of je vindt dat je er genoeg toe doet voor de belangrijke mensen in je leven. Ga eerst na wie dat zijn. Beantwoord vervolgens per persoon of en in welke mate diegene je het genoemde gevoel teruggeeft.

• Ik ben belangrijk voor mijn (partner, moeder, vader, vriend(in), collega, buurtgenoot, etc.).
• Als ik weg ben, mist mijn (partner, moeder, vader, vriend(in), collega, buurtgenoot, etc.) mij.
• Mijn (partner, moeder, vader, vriend(in), collega, buurtgenoot, etcetera) respecteert mij.
• Ik doe ertoe voor mijn (partner, moeder, vader, vriend(in), collega, buurtgenoot, etc.).

Wat helpt bij het beantwoorden van de vragen, is om de volgende drie dingen in je achterhoofd te houden:

1. Was ik de afgelopen tijd zichtbaar voor de ander? Zo ja, dan merkte diegene je echt op en had oog voor hoe het met je ging.
2. Gebeurden er dingen waaruit ik kan afleiden dat de ander mij belangrijk vindt? Zo ja, dan voelde je daaraan dat er oprecht om je wordt gegeven – de ander had het bijvoorbeeld superdruk met werk, maar maakte toch tijd voor je.
3. Kon ik merken dat de ander op mij vertrouwde? Zo ja, dan ging de ander bij je langs voor steun, advies of hulp.

Hoe kun je er voor iemand zijn?

Ertoe doen is een wederkerig proces. Als je een ander met woord en/of daad een waardevol gevoel geeft, stimuleert dat diegene om jou hetzelfde gevoel terug te bezorgen. Dit kun je op de volgende manieren doen:

• Vaak informeren naar wat diegene wenst en denkt.
• Tijd en energie steken in iemands welzijn, daar echt moeite voor doen.
• Laten zien dat je in de ander gelooft.
• Laten weten dat je de ander nodig hebt.
• Vragen naar iemands dromen, angsten, interesses en waarden.
• Met compassie reageren als de situatie daar om vraagt.
• Erkenning geven voor iemands inspanningen en prestaties.
• Dankbaarheid tonen.
• Persoonlijke verhalen van jezelf delen (over je positieve én negatieve ervaringen).

Lees ook: Goed leven draait niet alleen maar om geluk: zo bereik je een psychologisch rijk leven

Dit artikel verscheen eerder in Psychologie Magazine.