Cabaretier Dolf Jansen over het boek dat zijn leven veranderde: ‘In taal vind ik troost’
Boeken kunnen een helende werking hebben. Elke maand vertelt een bekende Nederlander over het boek dat zijn leven veranderde. Deze keer: cabaretier Dolf Jansen, van wie onlangs de bundel Jij rijmt op mij, verscheen met daarin zijn mooiste en meest persoonlijke gedichten en liedteksten van de afgelopen eenentwintig jaar.
Een boek kan helpen om tot inzicht te komen. Cabaretier en schrijver Dolf Jansen vertelt over het boek dat hem leerde hoe uit iets heel verdrietigs iets moois kan ontstaan.
‘Ik moest geregeld hardop lachen’
Cabaretier en schrijver Dolf Jansen: ‘Ik las De dichter en de duivel van Lieke Marsman een paar dagen nadat ze was overleden. Ze was pas 35 en wist dat ze doodging, en toch is het een boek vol leven. Ik heb er geregeld hardop om moeten lachen. Ze schrijft over de kleine dingen die het leven mooi maken – samen zijn, eten, genieten – en gaat tegelijkertijd de grote vragen over leven en dood niet uit de weg. Dat vind ik ongelooflijk knap.
Ik geloof niet dat een boek mij kan leren de dood te aanvaarden. Ik ben niet gelovig, dus troost rond de dood haal ik niet uit een heilig boek, zoals anderen dat wel kunnen. Ik vind die troost in taal, in schoonheid. En dat laat Marsman zien: hoe uit iets heel verdrietigs iets moois kan ontstaan, dat een ander weer troost.
‘De treurigste liedjes kunnen troosten, zoals een mens dat kan doen’
Wat ik zo sterk vind, is dat het boek twee dingen tegelijk laat zien: de leegte van alle holle taal om ons heen – de politiek, de marketing, het geblaat – én wat je met taal aan moois kunt maken. Dat loopt ook door mijn eigen leven. Grote emoties komen bij mij vaak in een gedicht of liedtekst terecht. Toen mijn vader negen jaar geleden overleed, schreef ik een tekst die we ook op zijn uitvaart hebben gebruikt. De treurigste liedjes zijn vaak de mooiste. Ze maken het verdriet niet minder, maar er ontstaat iets wat er eerst niet was. En dat kan troosten, precies zoals een mens je kan troosten.
Ik ga trouwens nooit op zoek naar een boek omdat ik ergens mee zit. Ik lees veel en soms raakt er eentje iets in me. Marsman deed dat op een niveau dat ik zelden ben tegengekomen. Misschien is dat voor mij wel bibliotherapie: je zoekt de troost niet op. Soms overkomt die je gewoon.’
Onlangs verscheen Dolf Jansens bundel Jij rijmt op mij, met daarin zijn mooiste en meest persoonlijke gedichten en liedteksten van de afgelopen eenentwintig jaar.
