Marieke de Wit: ‘Van opgroeien in armoede kreeg ik een vreemde verhouding met geld’

Witte sneakers met roze details aan de zijkant. Merkloos, maar ik vond ze prachtig en mijn moeder kocht ze voor me. Dat ik me deze schoenen veertig jaar later nog herinner komt doordat ze amper een kwartier later gejat werden in de volgende winkel, waar ik de tas even had neergezet. Radeloos was mijn moeder, die had moeten sparen voor deze schoenen. En ik voelde me intens schuldig dat ik niet beter had opgelet.

Ieder dubbeltje moest ze omdraaien. ‘Drie keer.’ Dat zei ze vaak. De keer dat ik met het verkeerde brood thuiskwam, een dubbeltje duurder dan dat waar ze om gevraagd had, zal ik daarom ook nooit vergeten.

Van opgroeien in armoede, waarbij zelfs de basale levensbehoeften op een weegschaal afgemeten moesten worden, kreeg ik een vreemde verhouding met geld.

Ik weet nog hoe paniekerig ik in de supermarkt rondliep toen ik net op kamers woonde en de dubbeltjes er met bakken tegelijk uitvlogen.

Geld moet je zoveel mogelijk bewaren en iedere cent uitgeven met beleid, dreunde het vaak in mijn hoofd. Want ik ben arm. En zelfs als ik dat nu even niet ben, dan kan ik het elk moment worden door een of andere ­tegenslag. Alsof het onderdeel was geworden van mijn identiteit in plaats van een toevallige omstandigheid waar mijn moeder met mij en mijn broer in was beland na een nare scheiding.

Zelfs nu, terwijl ik al meer dan 25 jaar een stabiel inkomen heb en nooit in geldnood zat, blijft dat een onderliggende angst die ervoor kan zorgen dat ik een al besloten uitgave – hoe klein ook – ineens niet wil doen omdat die me toch niet nuttig genoeg lijkt. Of ik sta minutenlang verlamd te wikken en wegen tussen twee vrijwel vergelijkbare producten.

Geld geven aan goede doelen doe ik ook bijna nooit. Omdat ik het zelf allemaal zo hard nodig denk te hebben, terwijl ik weet dat dat niet waar is.

Maar laatst zei ik eens niet afgemeten ‘nee’ tegen een aardige jongen die bij de supermarkt donateurs aan het werven was. ‘Kun je dit bedrag maandelijks missen?’, vroeg hij. Even voelde ik die bekende angst weer opflakkeren, toch zette ik door en plaatste mijn handtekening.

Op weg naar huis voelde ik me lichter, tot mijn verrassing.

Met vertrouwen geld kunnen wegschenken, daar moest ik vijftig voor worden.

En ik besefte: dit is rijkdom.

Dit vind je misschien ook interessant: 7 manieren waarop geld je gelukkig kan maken