Je mening geven, omgaan met kritiek, je ongenoegen uiten: 3 tips om met sociale spanning om te gaan
Niet iedereen voelt zich in sociale situaties als een vis in het water. Omdat je bang bent dat de ander je saai of stom vindt bijvoorbeeld, of omdat je het lastig vindt om voor jezelf op te komen. GZ-psycholoog Annelies Klunder legt in haar boek Sterk in sociale situaties uit hoe je je zekerder voelt in contact met anderen.
Je leidinggevende vertellen dat je het niet met haar eens bent, naar een verjaardag gaan waar iedereen elkaar al kent, een vraag stellen in een zaal vol met mensen. Er zijn genoeg situaties te bedenken die sociale spanning kunnen oproepen. Ook al weet je heus wel dat de ander je niet zal bijten, toch kun je je angstig of nerveus voelen in het contact met anderen. De meeste mensen zijn in meer of mindere mate gevoelig voor het oordeel van een ander, en je wilt jezelf toch graag van je goede kant laten zien.
Volgens cognitief gedragstherapeut en GZ-psycholoog Annelies Klunder komt sociale angst in verschillende gradaties voor, schrijft ze in haar boek Sterk in sociale situaties. Er zijn mensen die zich onzeker voelen maar ondanks de spanning toch de confrontatie met de ander aangaan, en mensen die daar meer moeite mee hebben en ervoor kiezen om niks te zeggen, niet mee te gaan, de vraag niet te stellen of het huis helemaal niet meer uit te komen.
Welke situaties maken ons gespannen?
Maar welke sociale situaties boezemen ons eigenlijk angst in? Daar deed de Spaanse hoogleraar psychologie Vicente Caballo in 2012 onderzoek naar. Samen met een internationaal team van wetenschappers ondervroeg hij ruim 13.000 mensen uit 26 landen. Zo kwam hij tot een top 5 van sociale situaties die ons angst aanjagen:
- Omgaan met kritiek en met genante situaties
- Praten met iemand van de sekse waartoe je je aangetrokken voelt
- Spreken voor publiek, of praten met iemand met gezag
- Op een assertieve manier irritatie of ongenoegen uiten
- Praten met onbekenden
Hoe ga je om met sociale spanning?
Angst hoort ook een beetje bij het leven: het is een oeroud alarmsysteem dat ons helpt gevaar te herkennen en te vermijden. Maar als het je leven begint te beheersen, doe je er goed aan om de angst aan te pakken, zeggen deskundigen.
Dat is niet altijd even gemakkelijk, weet Klunder. Veel mensen die last hebben van sociale spanning, vinden het lastig om hulp te zoeken. Ze gaan hun angst liever uit de weg. Maar door sociale situaties te mijden, wordt de spanning er niet minder op. Deze tips helpen volgens de gedragstherapeut om sociale angst onder ogen te zien en te overwinnen:
- Focus op de inhoud. Bij sociale spanning focus je vaak op jezelf: hoe kom ik over? Verleg je aandacht bewust naar het gesprek. Je brein krijgt dan minder ruimte om zichzelf voortdurend te beoordelen.
- Verklaar lichaamstaal anders. Voelt een stilte of frons als of iemand je afwijst? Het kan net zo goed betekenen dat iemand nadenkt, verrast is of afgeleid. Bedenk andere verklaringen, voordat je conclusies trekt.
- Laat je veiligheidsstrategie los. Weglopen van sociale situaties voelt veilig omdat het de kans op afwijzing verkleint. Maar daardoor ontdek je ook niet dat die afwijzing meestal uitblijft. Blijf dus sociale activiteiten ondernemen, ook al is het lastig.
Wees daarbij mild voor jezelf. Zelfcompassie en de wetenschap dat niemand perfect is, is een antigif tegen sociale angst.
Voel jij je snel afgewezen? Ontdek het met deze test
