Ontprikkelen betekent niet altijd leegte of stilte: zo maak je je eigen ontprikkelplan
Ontprikkelen betekent niet altijd leegte of stilte. Soms zit rust juist in iets creatiefs doen, met aandacht, of juist in beweging of koken. Maar wat werkt voor jou? Maak jouw eigen ontprikkelplan door een prikkeldagboek bij te houden en onderstaande vragen te beantwoorden.
Via je zintuigen ontvang je de hele dag door informatie over je omgeving. Ieder mens heeft een eigen drempel waarboven die sensaties worden waargenomen. Mensen met een lage drempel kunnen – bewust of onbewust – last hebben van de radio op de achtergrond, terwijl mensen met een hogere drempel (bepaalde) prikkels juist wat meer opzoeken om bij de les te blijven.
Houd een prikkeldagboek bij
Wanneer je geregeld last hebt van overprikkeling, krijg je via je zintuigen waarschijnlijk al een tijdje meer informatie door dan je kunt verwerken. Focus de komende dagen elke dag op een zintuig. Schrijf op wat je die dag opvalt. Weet je niet wat je moet invullen? Dan is dat zintuig bij jou waarschijnlijk minder gevoelig. Als je al je zintuigelijke waarnemingen in kaart hebt gebracht, werk je je ontprikkelplan aan de hand van drie verdiepende vragen verder uit.
Stap 1: Prikkels in kaart brengen
Dag 1. Gezichtsvermogen
Denk aan het licht van de zon, beeldschermen, winkelverlichting of de lantaarns langs de weg. Schrijf in een paar zinnen wat je hebt ervaren bij dit zintuig en welk effect dit op je had.
Voorbeeld: Toen de zon laag hing, kon ik me moeilijk concentreren. En bij flikkerende verkeerslichten voelde ik mijn hartslag omhoog gaan
Dag 2. Gehoor
Voorbeelden hiervan zijn het gezoem van de koelkast, de radio op de achtergrond of bouwgeluiden van buiten. Of misschien kon je je minder goed concentreren door het getyp van je collega naast je.
Dag 3. Reukzin
Bloemen bij de bloemenkiosk of de geur van je eigen bodylotion kunnen prikkels zijn die opvallen. Wellicht stapte je een winkel binnen en vond je de geur onaangenaam? Of vielen bepaalde geuren je extra op tijdens je kantoordag?
Dag 4. Smaak
Denk hierbij aan de kruiden en specerijen in je eten of drinken. Is iets pittig, flauw of misschien zelfs verbrand? Valt het je op als je verschillende smaken combineert, of juist niet?
Dag 5. Tastzin
Bijvoorbeeld de labels in je kleding, sieraden die je draagt of de aanrakingen van anderen. Ook pijn valt hieronder. Heb je onrust of misschien zelfs stress ervaren door dit soort prikkels?
Stap 2: Hoe kun je prikkels verminderen?
Het ene zintuig is gevoeliger dan het andere, dat is per persoon verschillend. Je meest gevoelige zintuigen hebben je de afgelopen dagen allerlei informatie gegeven. Blik nu terug op wat je hebt genoteerd en beantwoord onderstaande vragen.
Welke van je zintuigen is het gevoeligst?
- Gezichtsvermogen
- Gehoor
- Reukzin
- Tastzin
- Smaak
Welke klachten heb je ervaren als je overprikkeld was?
Voorbeeld: Ik krijg een hoge hartslag, word kortademig en span mijn spieren aan. Of: Ik kan minder goed nadenken, word chaotisch en krijg hoofdpijn.
Wat zou kunnen helpen op het moment dat je overprikkeld bent?
Voorbeeld: Ik moet na lange gesprekken even opladen en mezelf afzonderen. Of: Het helpt om een zonnebril mee te nemen tegen het felle zonlicht.
