Autisme en ADHD worden bij vrouwen vaak over het hoofd gezien: hoe komt dat?
Op Internationale Vrouwendag staan we stil bij de rechten en talenten van vrouwen, en bij de invloed die zij hebben op de samenleving. Tegelijkertijd is het een moment om aandacht te besteden aan ongelijkheden die nog altijd bestaan, bijvoorbeeld in de psychische gezondheidszorg. Zo krijgen vrouwen met ADHD of autisme vaak later – of minder snel – de juiste diagnose.
Tussen hoe mannen en vrouwen behandeld worden, bestaan nog steeds grote verschillen. Denk bijvoorbeeld aan de angst die vrouwen nog steeds ervaren als ze zich s’ avonds laat op straat begeven, of aan het feit dat vrouwen minder betaald worden voor dezelfde functie. Ook hebben we veel minder kennis over de gezondheid van vrouwen dan van mannen – en dat geldt ook voor hun psychische gezondheid.
Dezelfde diagnose met andere symptomen
Deelnemers aan onderzoeken op het gebied van (psychische) gezondheid waren voorheen vaak man. Lange tijd werd dan ook gedacht dat de symptomen of problemen die bij mannen voorkomen, dezelfde zijn als bij vrouwen. Maar inmiddels hebben wetenschappers ook aandacht voor de verschillen tussen beide groepen. Onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat mannen en vrouwen hele andere reacties vertonen op stress: mannen gaan vechten of vluchten, terwijl vrouwen eerder meer verzorgen en sociale steun zoeken.
Een ander voorbeeld is ADHD: bij vrouwen gaat dit vaak samen met hartklachten of hormonale klachten. Daarnaast compenseren vrouwen vaker voor de onrust, concentratieproblemen en chaos die ze ervaren door ADHD. Het continu aanpassen van je gedrag kan leiden tot een burn-out of depressie. Doordat andere symptomen eerder zichtbaar zijn, krijgen vrouwen vaak de verkeerde diagnose. Klachten worden dan pas op latere leeftijd gelinkt aan ADHD, of die connectie wordt zelfs nooit gemaakt.
Ook autisme kan zich bij vrouwen heel anders uiten dan bij mannen. Vrouwen met autisme camoufleren meestal hun symptomen (maskeren), omdat ze niet buiten een groep willen vallen. Dit kan heel uitputtend zijn, wat een burn-out of angstklachten tot gevolg kan hebben. Hierdoor wordt, net als bij ADHD, autisme bij vrouwen vaak laat of niet ontdekt, of krijgen ze zelfs een foutieve diagnose zoals een angststoornis.
Het past niet in het plaatje
Er is nog een reden dat het vaststellen van ADHD of autisme vrouwen lastiger dan bij mannen. Klinisch psycholoog Els Blijd-Hoogewys vertelde eerder aan Psychologie Magazine dat we als samenleving stereotypen vormen over diagnoses. Veel mensen denken bij ADHD bijvoorbeeld aan drukke jongens die zich niet kunnen concentreren. En bij autisme kunnen mensen denken aan jongens die sociaal onhandig zijn en een fascinatie hebben voor techniek of cijfers. Maar de nieuwe kennis over ADHD en autisme bij vrouwen past niet in het bekende plaatje, waardoor het niet zo vaak als dusdaning wordt herkend.
Internationale vrouwendag zou dus niet alleen moeten gaan over gelijke rechten tussen mannen en vrouwen, maar ook over gelijke aandacht voor onderzoek naar de psychische gezondheid van vrouwen. Pas als we begrijpen hoe het vrouwenbrein werkt, kan iedereen de juiste hulp krijgen.
