Staar je niet blind op die magische 8 uur slaap: slaapkwaliteit speelt ook een grote rol, blijkt uit onderzoek
Je hebt acht uur geslapen en bent nog steeds moe, hoe kan dat nou? We zouden minder bezig moeten zijn met hoe lang we slapen, en meer met de kwaliteit van onze slaap, suggereert nieuw onderzoek.
Vraag mensen hoeveel slaap ze nodig hebben en de kans is groot dat ze antwoorden: acht uur. Dat idee is diep ingesleten. Toch laat onderzoek zien dat de gemiddelde slaapduur sterk verschilt per land, cultuur en persoon, en dat acht uur vrijwel nergens de norm is. Daarnaast is er geen bewijs dat mensen in landen waar men korter slaapt minder gezond zijn.
Juist de kwaliteit van slapen is heel belangrijk, blijkt uit recent onderzoek onder leiding van Aurore Perrault, een Canadese neurowetenschapper die onderzoek doet naar slaap. Daaruit komt naar voren dat hoe we slapen invloed heeft op onze lichamelijke en geestelijke gezondheid en ons vermogen om te concentreren, productief te zijn en ons gelukkig te voelen.
Slechte slapers hebben meer last van angst en stress
In het onderzoek werden bijna achthonderd jongvolwassenen tussen de 22 en 36 jaar onderzocht. Ze deelden hun ervaringen met slapen, en daarnaast werden hun slaapgewoonten gekoppeld aan hersenscans en andere variabelen zoals persoonlijkheidskenmerken en middelengebruik.
Eerder slaaponderzoek bevestigde al dat onvoldoende slaap samenhangt met een verslechterd cognitief functioneren, en dat bleek ook uit het onderzoek van Perrault. Maar zij ontdekte eveneens dat slechte slaapkwaliteit verschillende negatieve gevolgen heeft. De mensen die zichzelf als slechte slapers beschreven, scoorden hoger op depressie, angst en stress.
Dat we ons minder moeten fixeren op hoeveel uur we slapen, was ook de boodschap van slaapwetenschapper Merijn van der Laar in een interview met Plus Magazine. Hij zegt dat er niet één perfecte manier is om te slapen die voor iedereen werkt. Volgens hem zitten overtuigingen – zoals altijd zeven tot acht uur slapen – ons vaker in de weg dan dat ze ons helpen om beter te slapen. Het klinkt verstandig, maar het werkt lang niet voor iedereen. Wat dan wel werkt? Kijken en luisteren naar je eigen lichaam, aldus Van de Laar.
Lees ook: Goed slapen, hoe ging dat ook alweer?
Waarom goed slapen zo belangrijk is
Een goede slaapkwaliteit is belangrijk om je lichaam te laten herstellen. Dat kan alleen als je ’s nachts in de diepe slaap, ook wel de trage-golf-slaap, terechtkomt. Op dat moment ruimen de hersenen namelijk afvalstoffen en gifstoffen op die zich gedurende dag hebben opgehoopt. Dat schrijft gezondheidsjournalist Robert Roy Britt, auteur van het boek Make sleep your superpower: a guide to greater health, happiness & productivity, in een blog.
Hij wijst erop dat je een slechte slaapkwaliteit kunt hebben, en dus in de lichtere slaapfasen kunt blijven hangen, zonder dat je dat beseft. Veel dingen kunnen een diepe slaap verstoren, denk aan gebrek aan lichaamsbeweging, angst en het drinken van alcohol. Toch kan je denken dat je goed en lang genoeg slaapt, terwijl je eigenlijk niet genoeg uitrust.
Zo verbeter je je slaapkwaliteit
Voel je je regelmatig futloos, snel prikkelbaar of ‘s middags extreem slaperig? Dan is de kans groot dat je slaapkwaliteit tekortschiet, ongeacht het aantal uren dat je slapend hebt doorgebracht. Volgens Perrault en Britt zijn er een paar dingen waar je rekening mee kunt houden om de diepe slaap te stimuleren:
- Regelmatige bedtijden: Ga elke dag rond hetzelfde tijdstip naar bed en sta op vaste tijden op.
- Een rustige slaapomgeving: Zorg voor een koele, donkere en stille plek om te slapen.
- Mijd cafeïne laat op de dag: Stop al na het begin van de middag met het drinken van koffie of andere cafeïnehoudende dranken.
- Drink minder alcohol: Het maakt je misschien wel slaperig, maar het verstoort je diepe slaap.
- Beweging: Regelmatige fysieke activiteit verbetert de slaapstructuur.
- Daglicht: Vooral ochtendlicht is belangrijk voor je biologische klok.
Probeer deze tips te zien als hulpmiddelen, niet als strenge regels. Wat je volgens slaapexpert Van de Laar kunt doen om vanavond beter te slapen, is je verwachtingen bijstellen. ‘Accepteer dat slapen soms wat tijd kost.’ En word je ’s nachts wakker? Raak dan niet in paniek omdat je misschien ‘niet genoeg diepe slaap’ krijgt. Ironisch genoeg komt juist die stress je slaapkwaliteit niet ten goede.
Ook interessant: Slaap je (stiekem) nog steeds met een knuffel? Helemaal niet gek, zeggen psychologen
