Waarom jong en oud anders met spijt omgaan, volgens dit onderzoek
Iedereen heeft weleens spijt van iets dat ze wel of juist niet hebben gedaan. Maar niet iedereen gaat op dezelfde manier met spijt om. Uit recent onderzoek blijkt dat leeftijd een belangrijke rol speelt in hoe we spijt ervaren.
Had ik nou maar ‘nee’ gezegd op één van mijn weekendplannen. Dat is iets waar ik laatst nog spijt van had op de zondagochtend en ik nauwelijks rust had gehad. Maar volgens Nederlandse en Amerikaanse onderzoekers is spijt hebben van dingen die recent zijn gebeurd niet ongewoon, vooral niet onder jongvolwassenen.
Onderzoek naar omgang met spijt
Onderzoekers aan de universiteit van Tilburg en verschillende universiteiten in de Verenigde Staten analyseerden hoe 90 Amerikaanse volwassenen tussen de 21 en 89 jaar spijt ervoeren. De deelnemers moesten via vragenlijsten een aantal gebeurtenissen noemen waarvan ze zowel recent als langdurig het meeste spijt hadden.
Daarbij vertelden de deelnemers hoe ze met spijt omgingen, zoals hoe vaak ze situaties vermeden door spijtgevoelens. Een bijvoorbeeld is het vermijden van een sollicitatiegesprek, uit angst om afgewezen te worden.
Ook noemden de proefpersonen hoe vaak zij hun gedrag probeerden aan te passen om spijt in de toekomst te voorkomen. Als laatste noteerden de deelnemers in hoeverre zij de emoties reguleerden, zoals zichzelf geruststellen of afleiding zoeken.
Spijt verandert met de tijd
Uit de resultaten bleek dat jongvolwassenen vaker spijt hadden van dingen die pas geleden waren gebeurd. Ze hadden vooral spijt van recente interacties met anderen, zoals een felle discussie met een vriend. Volgens de onderzoekers reageren jongvolwassenen emotioneler op spijt dan oudere volwassenen. Bovendien gebruiken jongeren de emoties vaker om in de toekomst betere keuzes te maken.
Oudere volwassenen hadden over het algemeen minder vaak spijt dan jongeren. De onderzoekers stellen dat dit komt omdat ze minder kritisch op zichzelf zijn en zich minder laten beïnvloeden door de gebeurtenis die spijt oproept.
Waar ze wel spijt van hadden? De dingen die ze juist niet hadden gedaan, of van gebeurtenissen die lang geleden afspeelden. Dit kwam doordat oudere volwassenen minder controle voelden over langdurige spijt, omdat ze de situatie niet meer konden herstellen.
Hoewel spijt vaak als iets negatiefs wordt gezien, benadrukken de onderzoekers dat het ook een belangrijke functie kan hebben. Spijt kan mensen juist helpen om stil te staan bij hun keuzes, relaties en gedrag om betere keuzes te kunnen maken in de toekomst.
Waar heb jij spijt van?
Op Instagram vroegen we aan de lezers van Psychologie Magazine waar ze weleens spijt van hadden. De meest voorkomende spijtgevoelens zijn:
- Te snel in een vaste relatie gestapt
- Bepaalde tattoos die vroeger zijn gezet
- Te weinig naar anderen geluisterd
- Niet genoeg tijd gemaakt voor vrienden of familie
- Niet eerder om hulp gevraagd
- Een verkeerde opmerking gemaakt tijdens een gesprek
- Te veel rekening gehouden met de verwachtingen van anderen
- Niet naar je eigen gevoel geluisterd
Lees ook: Wat we kunnen leren van spijtgevoelens
