‘De mens kan in principe bijna alles liefhebben’: neurowetenschapper Pärttyli Rinne over hoe liefde voelt
Liefde doet het hart overslaan, het bloed sneller stromen en geeft vlinders in de buik – tenminste, als we de gezegdes mogen geloven. Want hoewel liefde een veelbesproken thema is, is er nog weinig bekend over hoe we het precies ervaren.
Finse neurowetenschappers zochten daarom een antwoord op precies die vraag: hoe voelt liefde? Ze onderzochten daarbij een wijd scala aan liefdesvormen. ‘We geloven niet in starre hokjes voor liefde,’ vertelt Pärttyli Rinne, een van de onderzoekers. ‘Dit onderzoek heeft daarom een brede definitie als uitgangspunt.’
Over welke soorten liefde gaat het?
‘We hebben in totaal 27 soorten opgenomen in het onderzoek. Van zeer prototypische soorten, zoals romantische en seksuele liefde, vriendschap en ouderliefde, tot minder voor de hand liggende soorten, zoals liefde voor wijsheid, voor het vaderland, voor natuur en zelfliefde.
Binnen de psychologie wordt liefde vaak alleen als romantische liefde of ouderliefde gedefinieerd, maar onderzoek laat zien dat het een complex en veelzijdig scala aan verschijnselen is. De mens kan in principe bijna alles liefhebben en liefdevolle gevoelens zijn in veel verschillende soorten relaties aanwezig. In dit onderzoek wilden we deze complexiteit omarmen.’
En, hoe voelden mensen deze verschillende soorten liefde?
‘De resultaten laten zien dat liefde zowel fysiek als mentaal wordt ervaren. De deelnemers gaven aan het lichamelijk vooral in de borst en in het hoofd te voelen. Waarschijnlijk worden deze sensaties veroorzaakt door veranderingen in hartslag, ademhaling en gezichtsuitdrukking. Sommige soorten liefde werden daarbij meer in de borst gevoeld, andere juist weer meer in het hoofd.’
Wat betekent het als je liefde meer in de borst of juist meer in het hoofd voelt?
‘Vooral de meer prototypische vormen van liefde, zoals romantische en seksuele liefde, werden sterk in de borst gevoeld. Ook werden ze vaak als erg intens en plezierig ervaren. Naarmate er meer afstand tot het object van liefde was, namen de sensaties in de borst af.
Liefde voor vreemden werd bijvoorbeeld met name in het hoofd gevoeld. De meer abstracte vormen, zoals liefde voor wijsheid of voor God, werden ook vooral in het hoofd ervaren. Mogelijk associëren mensen deze soorten meer met rationeel denken, of misschien ervaren ze prettige sensaties in het hoofd, zoals aangename gedachten.’
Kunnen we door naar ons lichaam te luisteren voelen hoeveel we van iemand houden?
‘De mens is een geheel van lichaam en geest. Lichamelijke reacties kunnen inderdaad dienen als een indicator van liefde, maar het zegt niet alles. De ‘diepte’ van liefde bevat ook andere factoren dan alleen de emotionele gevoelens, zoals de besluiten die je neemt, je handelingen en de commitment die je aangaat.
Bij romantische liefde, bijvoorbeeld, worden er tijdens de eerste fase van verliefdheid vaak sterke lichamelijke sensaties gevoeld. Maar de diepere liefde die hierop volgt, omvat vaak weer minder lichamelijke opwinding. Dat duidt niet op minder liefde, de gevoelens van liefde in deze langetermijnrelaties kunnen nog steeds als zeer intens en plezierig worden ervaren.’
Lees ook: Dit doet verliefdheid met ons brein
Philosophical Psychology, september 2023
