Nooit zin in seks: ‘Dat seks noodzakelijk is voor levensgeluk is een wijdverbreid misverstand’
We hebben allemaal weleens geen zin in seks. Soms een keertje niet, soms een flinke periode lang niet – daar is niets bijzonders aan. Maar ongeveer 1 procent van de mensen is aseksueel en heeft nóóit zin. Zij voelen zich op geen enkele manier seksueel aangetrokken tot anderen.
Er is nog niet veel onderzoek gedaan naar aseksualiteit en er is nog veel onduidelijk. Wel zeker is dat aseksualiteit vaker bij vrouwen dan bij mannen voorkomt: 60 tot 73,5 procent is vrouw. ‘Daar zijn een paar mogelijke verklaringen voor,’ zegt Tony Bogaert, psycholoog en hoogleraar aan de Canadese Brock Universiteit en auteur van een boek over aseksualiteit.
‘Het zou kunnen dat vrouwen over het algemeen een wat lagere seksuele drive hebben dan mannen. Daarnaast kunnen verwachtingen vanuit de maatschappij een rol spelen: aseksualiteit wordt bij vrouwen makkelijker aanvaard waardoor ze het eerder toegeven. Ook zien vrouwen een ander wellicht minder snel als ‘seksueel object’ en als laatste lijken ze zich in vergelijking met mannen wat minder bewust van hun seksuele opwinding.’
Aseksualiteit en relaties
Hoewel ze niet naar seks met een ander verlangen, ervaart zo’n 70 tot 80 procent wél romantische gevoelens, zo bleek uit een groot onderzoek onder 526 aseksuele mensen.
‘Zij kunnen dus wel verliefd worden en willen graag een liefdesrelatie,’ vertelt seksuoloog Paul Enzlin, hoogleraar aan de KU Leuven. De verklaring hiervoor is dat liefdesgevoelens en seksueel verlangen door twee verschillende sociale gedragssystemen worden geregeld, die onafhankelijk van elkaar functioneren.
Enzlin: ‘Bij de meeste mensen vallen de emotionele en seksuele aantrekking samen: ze verlangen naar seks met degene op wie ze verliefd zijn. Maar bij romantische aseksuele personen gebeurt dit samenvallen niet. En bij de kleine groep aseksuelen die ook geen romantische gevoelens ervaren, zijn béíde systemen wellicht anders ontwikkeld.’
Opvallend is verder dat de grootste groep aseksuelen wel aan soloseks doet en net zo vaak als gemiddeld een orgasme heeft. ‘Je kunt seksuele gevoelens hebben zonder je tot anderen aangetrokken te voelen,’ verklaart psycholoog Bogaert. ‘Ook wordt masturbatie niet door iedereen als iets seksueels gezien. Sommigen doen het puur om spanning te verminderen of lekkerder te slapen.’
Waarom zijn mensen aseksueel?
Hoe kan het dat sommige mensen aseksueel zijn? Is het een stoornis of een zeldzame, maar normale variatie? ‘Dat weten we nog niet precies, maar veruit het meeste onderzoek wijst naar een biologische basis voor aseksualiteit; als iets wat is aangeboren,’ aldus Bogaert.
‘Ook aseksuele mensen zelf zeggen vaak zo geboren te zijn.’ Zowel Bogaert als Enzlin geven er de voorkeur aan om aseksualiteit niet als stoornis te beschouwen, maar als seksuele oriëntatie.
Aanvaarden dat je geen behoefte hebt aan seks is hoe dan ook lastig, zeker in onze geseksualiseerde maatschappij. Je kunt de televisie niet aanzetten of er is wel een of andere pikante scène te zien. Seks is zo vanzelfsprekend dat het best wat moed vergt om toe te geven dat je er totaal geen behoefte aan hebt.
Enzlin: ‘Als je wel romantische gevoelens hebt, kan het bovendien moeilijk zijn om een partner te vinden die daar oké mee is. En ook als dat wel lukt, kan een lage seksuele frequentie tot strubbelingen leiden.’
Toch lijkt maar zo’n 10 procent van de aseksuelen er zwaar onder te lijden. Bogaert denkt dat een flink deel zelfs heel tevreden is, al zijn er geen exacte cijfers bekend. ‘Dat seks noodzakelijk is voor levensgeluk is een wijdverbreid misverstand.’
Meer weten over aseksualiteit? Ga naar het AVEN-forum.
Lees ook: 5 mensen over hun aseksualiteit: ‘Seks? Nee, bedankt’
Dit artikel verscheen eerder in Psychologie Magazine.
Bronnen o.a.: A.F. Bogaert, Understandig asexuality, Rowman & Littlefield, 2015 / Van Houdenhove e.a, Aseksualiteit. Empirische bevindingen en theoretische perspectieven, Tijdschrift voor Seksuologie, 2013 / Van Houdenhove e.a, Aseksualiteit: een kwestie van variatie of pathologie?, Tijdschrift voor Seksuologie, 2012
