Hoe schroef je je levenstempo omlaag? 5 manieren om te onthaasten voor meer levensplezier
We hebben de neiging om altijd maar door te jakkeren. Maar waarom eigenlijk? Vaak komt het je werk en welzijn alleen maar ten goede als je tussendoor even naar buiten gaat, iets heel anders of gewoon niets doet en afstand neemt. Zo doe je dat: onthaasten.
Haasten maakt ons letterlijk ziek, zegt sociaalpsycholoog Philip Zimbardo. Hurry sickness, noemt hij dat: ‘een patroon van gehaastheid dat gepaard gaat met angsten en een gevoel van continue urgentie’. Wie zich constant gehaast en opgejaagd voelt, slaapt slechter, is sneller gefrustreerd en piekert meer, schreven we eerder in Psychologie Magazine.
En dus wil je het tegenovergestelde doen: onthaasten. Door minder te doen en jezelf meer tijd te geven, ga je je beter voelen, aldus deskundigen. ‘We denken vaak dat het vooral belangrijk is om zo snel mogelijk resultaat te boeken, maar dat is een misverstand’, zegt wetenschapper auteur van het boek Slow productivity Cal Newport. Ons werk wordt er juist beter van als we er genoeg tijd voor nemen.
5 manieren om te onthaasten
Volgens Newport zijn er drie principes die gelden bij een lager levenstempo: doe minder, in een natuurlijk tempo, en met de nadruk op kwaliteit. En hoewel dat niet meteen voor iedereen is weggelegd, is het wel belangrijk om te vertragen, aldus de wetenschapper. Een revolutie moet ergens beginnen, vindt hij. Daarom: deze vijf dingen kan iedereen (vandaag nog) doen om het dagritme te vertragen.
1. Ga niksen
Time magazine publiceerde een aantal jaren geleden een groot artikel over ‘the Dutch art of niksen’. Inmiddels geven sportscholen in onder meer Londen lesjes niksen (geen grap) waarbij deelnemers een ‘combinatie van praktische vaardigheden en inzichten over ontspanning en stressreductie’ krijgen voorgeschoteld.
Daar níét naartoe gaan, is alvast een stap in de goede richting. Staar in plaats daarvan uit het raam, slenter door de tuin of een park in de buurt, mijmer, luister naar muziek, ga breien – of doe zelfs dat niet. Terwijl mindfulness gaat over ‘in het moment zijn’, gaat niksen over gewoon ‘zijn’ zonder te focussen op specifieke onderwerpen of details, zegt geluksonderzoeker Ruut Veenhoven in het artikel.
Of we deze ‘kunst’ in Nederland echt zo onder de knie hebben, is gezien de burn-outcijfers overigens zeer de vraag. Des te meer reden om ons er verder in te bekwamen. Dus: plan niks, doe niks, denk aan niks en ontdek wat voor moois daaruit voortkomt – of misschien wel gewoon niks.
2. Minder (of stop) met social media
Scrollen op Facebook, Instagram, Tiktok of X lijkt misschien ontspannend, maar is dat helemaal niet. Ga maar eens na: voel je je doorgaans beter of slechter nadat je een paar uur op social media hebt doorgebracht? Waarschijnlijk het laatste.
Allerlei onderzoek laat namelijk zien dat social media de kans op stress, eenzaamheid, angsten en zelfs depressie verhogen. Antropoloog Roanne van Voorst is er helemaal mee gestopt om nog slower te kunnen leven.
‘Lange tijd durfde ik dat niet, omdat iedereen zei dat ik het nodig zou hebben voor mijn carrière en om bij te blijven. Totdat ik besloot dat ik mijn leven wilde ervaren in plaats van erboven te hangen met een beoordelende blik van: is dit een interessante post voor mijn tijdlijn? Het heeft mijn leven zo veranderd. Wat een opluchting.’
Lees ook: Meer leven, minder doen: zo doe je dat
3. Vertraag je tempo
- Wandel naar je werk – of waar dan ook naartoe – in plaats van te fietsen.
- Of als je met het OV gaat: stap een paar haltes eerder uit en loop de rest.
- Ga nooit rennen om de trein, bus of tram te halen – er komt er nog wel eentje.
- Stop tijdens het fietsen of lopen voor elk rood stoplicht of zebrapad.
- Blijf in de auto op de rechterbaan, ook als er een ‘slak’ voor je rijdt.
- Doe boodschappen bij speciaalzaken in plaats van bij de supermarkt – of ga naar een ‘echte’ markt.
- Doe één ding tegelijk en met aandacht.
4. Spendeer tijd met jezelf
Hoe belangrijk en gezellig sociale contacten ook zijn, het vraagt wel iets van ons: sociaal zijn, iets interessants vertellen, belangstelling tonen, voor eten en drinken zorgen, enzovoorts.
Niet voor niets blijkt uit onderzoek dat alleen-zijn stress reduceert, al is het maar een paar uur per week. Het geeft ruimte om op jezelf te reflecteren, in gedachten te verzinken, te fantaseren over wat je allemaal zou willen doen, je creativiteit te ontplooien. Alleen-zijn verdiept, kortom, de connectie met jezelf.
5. Plant, zaai en wied
Zoals al gezegd: de natuur is hét scharrelwalhalla. Je serotonine- en endorfinegehalte schieten ervan omhoog, terwijl het stresshormoon cortisol daalt. Dat maakt het vrijwel onmogelijk om te piekeren tijdens het zaaien, planten en wieden.
Als je geen tuin hebt, kun je bakken met kruiden of aardbeien in de vensterbank of op het balkon laten floreren. En koken met zelf geknipte tijm, rozemarijn of basilicum is ook nog eens veel leuker, lekkerder, goedkoper én ‘scharreliger’.
Lees ook: Ga scharrelen: zo maak je ruimte voor slow productivity en een lager tempo
