Hoed je voor de ‘hassler’: dit doet negatieve energie van een vriend, collega of familielid met je gezondheid

Zuigt de negatieve energie van een ander je leeg? Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat je sneller veroudert door contact met lastposten of energievreters in je kring. Al is er één uitzondering.

Ken je dat: een vriend, collega of familielid die altijd kritisch is, irritatie oproept en veel vraagt maar weinig teruggeeft? Grote kans dat het om een hassler gaat: deze naam gaven Amerikaanse onderzoekers aan iemand in je sociale kring die negatieve energie geeft.

Dertig procent van de mensen heeft minstens één hassler in hun netwerk. Tien procent geeft aan minstens twee energievreters te kennen, wat ons leert dat negatieve contacten misschien vaker voorkomen dan we denken en lastige mensen een normaal onderdeel zijn van onze sociale kringen.

Hoe negatieve contacten je beïnvloeden

Het is al bekend dat goede sociale relaties een positief effect hebben op onze gezondheid en welzijn; maar negatieve relaties hebben het omgekeerde effect, blijkt uit deze studie.

De onderzoekers brachten gegevens van meer dan 2000 Amerikanen in kaart, zoals hun sociale netwerk, subjectieve gezondheidsbeleving, ontstekingswaarden, BMI en taillemaat. Ook namen ze speekselmonsters af. Conclusie: hasslers in je omgeving activeren het stresssysteem en verhogen ontstekingsactiviteit, waardoor biologische veroudering met anderhalf procent versnelt – ook als wordt gecorrigeerd voor andere leefstijlfactoren die veroudering veroorzaken.

Elke hassler in onze omgeving lijkt voor 1,5 procent snellere veroudering te zorgen, becijferden de onderzoekers. Over een periode van 10 jaar komt dat erop neer dat voor iedere hassler die je in je leven hebt, je biologisch gezien bijna 2 maanden ouder bent dan een leeftijdgenoot die het geluk heeft geen hassler in zijn omgeving te hebben.

Opmerkelijk: hasslers in de familie zorgen weliswaar voor snellere veroudering, maar een hassler als liefdespartner had dat effect niet. Een mogelijke verklaring is dat partnerrelaties vaak ook steun, zorg en verbondenheid geven, waardoor negatieve aspecten gedeeltelijk worden gecompenseerd. Familieconflicten kunnen daarentegen emotioneel veel van je vragen én zijn moeilijk te vermijden.

Lees ook: Als je je ouders nooit meer wilt zien: dit is het verhaal achter familiebreuken

Hoe ga je om met frustrerende vriendschappen?

Ook vriendschappen kunnen moeizame relaties zijn en effect hebben op je gezondheid. Onderzoeker Julianne Holt-Lunstad deed onderzoek naar zulke ‘frustrerende’ vriendschappen en legde eerder aan Psychologie Magazine uit wat je kunt doen als je merkt dat een vriendschap je energie kost. Haar tips:

• Kijk wat je er zelf aan kunt doen om de relatie positiever te maken. Wees zelf de vriend die je zou willen hebben: als je er een hekel aan hebt dat die vriend door je heen praat, doe dat dan zelf ook niet.
• Vermijd situaties of onderwerpen die negativiteit oproepen. Als je vriendin je altijd belachelijk maakt wanneer je over je hobby praat, heb het er dan niet over. Als ze altijd te laat of helemaal niet komt opdagen, maak dan een alternatief plan wanneer je afspreekt.
• Kijk neutraal naar het gedrag van de ander. Praat een vriendin altijd door je heen? Dat hoeft geen desinteresse te zijn. Misschien is het enthousiasme of zitten bepaalde zaken haar erg hoog.

We vinden vrienden belangrijker dan ooit, en tegelijkertijd maken we ons zorgen over onze vriendschappen. Dat zegt vriendschapsprofessor Beate Völker in een interview met Psychologie Magazine: ‘Mensen hebben het gevoel dat ze oppervlakkiger zijn geworden’