Loop je vast in je relatie? Psychotherapeut: ‘Realiseer je dat je altijd een keuze hebt’
Flinke ruzies of tegenovergestelde meningen kunnen soms het gevoel geven dat jullie zijn vastgelopen in de relatie en er tussen jou en je partner geen uitweg meer is. Toch ligt volgens psychotherapeut Carolien Roodvoets de sleutel tot verandering vaak dichterbij dan je denkt: bij je eigen keuzes en overtuigingen.
‘Je kunt je op verschillende manieren gevangen voelen in een relatie,’ zegt psychotherapeut Carolien Roodvoets. ‘Soms voelen mensen zich opgesloten omdat ze de verantwoordelijkheid niet aankunnen die de relatie met zich meebrengt. Denk aan het wekelijkse bezoek aan de schoonfamilie, het feit dat je trouw moet zijn of dat je je emoties niet kwijt kunt bij de ander.
Moeite om voor jezelf te kiezen
Soms grijpt de situatie je letterlijk naar je strot. De omstandigheden zijn dan zo beroerd dat je geen kant op kunt. Je zit met een moreel dilemma en voelt je verantwoordelijk voor de ander of voor hun kinderen. En dat is heel begrijpelijk.
Wanneer je om iemand geeft of hebt gegeven kun je heel moeilijk voor jezelf alleen kiezen. De verantwoordelijkheid die je voelt omdat je het leven van de ander, of anderen, zo in de war zult schoppen en diegene doodongelukkig zult maken, is zwaar.
Toch is het van belang je te realiseren dat je altijd een keuze hebt, op welke manier je je ook beklemd voelt in een relatie. Gevangen zitten betekent dat je het gevoel hebt de regie over je eigen leven kwijt te zijn. Je voelt je niet vrij en dat werkt door in alle lagen van je persoonlijkheid. Je durft niet meer voor jezelf op te komen en je weet niet meer wat je écht wilt.
Vastgelopen in je relatie? De keuze is aan jou
Het is belangrijk te beseffen dat het beklemde gevoel is gebaseerd op de vastgeroeste gedachtes in je hoofd. Mensen zijn geneigd zichzelf klem te zetten in het idee dat ze geen keuze hebben. En dat is dus níét het geval. Hoe beroerd de situatie ook is, je hebt altijd de keus eruit te stappen. Of je partner nu ziek, suïcidaal of jaloers is, de beslissing bij je partner te blijven of weg te gaan, is jouw keus.
Voordat je een besluit kunt nemen is het belangrijk dat je jezelf eerst afvraagt wat er zou kunnen gebeuren als je de relatie verbreekt. Maak een lijstje met voors en tegens. Probeer na te gaan of je kunt leven met de angst, de onzekerheid of het schuldgevoel wanneer je bij je partner weggaat. Misschien kom je erachter dat het schuldgevoel minder zwaar weegt dan de keuze om je leven lang ongelukkig te zijn. Vergeet daarbij de andere partij niet. Wat zou je partner ervan vinden wanneer hij of zij tot de ontdekking komt dat je alleen bij hem of haar blijft uit medelijden, angst of vanwege de kinderen?’
Er is altijd een uitweg
Roodvoets is sceptisch wanneer mensen haar vertellen niet bij hun partner weg te kunnen omdat de gevolgen niet te overzien zijn. ‘In mijn praktijk kom ik zelden zulke voorbeelden tegen. Zonder dat mensen het zich realiseren is er altijd een uitweg. Dat ze bij hun partner blijven is meestal geen kwestie van niet kunnen, maar niet durven. Mensen zijn bang voor grote veranderingen. Logisch. Een grote stap zetten – en het verbreken van een relatie is dat – is een van de moeilijkste dingen in het leven. Je weet immers nooit of je er goed aan doet.
Daarbij komt dat de slachtofferrol die je op je neemt, ook iets nobels heeft. Zeggen dat je bij je partner blijft omdat hij of zij te ziek, te jaloers of te depressief is, geeft je het gevoel dat je je het lot van de ander meer aantrekt dan dat van jezelf. Maar zo zit het niet. In feite bezorgen de omstandigheden je een alibi bij de partner te blijven. De keuze wordt voor jou gemaakt, denk je. En dat is wel zo gemakkelijk; je hoeft niet na te denken over de gevolgen van het verbreken van de relatie en dus hoef je ook niet bang te zijn voor de onzekerheid die de verandering met zich meebrengt.’
Volgens Roodvoets is het van belang dat áls je besluit bij je partner te blijven, je de relatie op een andere manier gaat benaderen. ‘Stap uit de slachtofferrol en vervang het woord moeten door willen. Dus in plaats van: ‘Ik moet bij hem blijven’ zeg je: ‘Ik wil bij hem blijven’. Accepteer die keuze en vind berusting in het feit dat de situatie niet te veranderen is. Bedenk ondertussen hoe je het voor jezelf zo leuk mogelijk kunt maken in het leven. Luister naar jezelf en bedenk wat jij wilt met en naast de relatie.’
Lees ook: Mijn parter en ik hebben steeds vaker ruzie, wat kan ik doen?
