Somber na de feestdagen? Januariblues zijn heel normaal (en dit helpt ertegen)

De kerstboom is de deur uit, onze agenda loopt weer vol en etentjes en borrels met vrienden of familie maken plaats voor werkafspraken. Voor veel mensen voelt januari leeg of somber. En dat is heel normaal, zeggen deskundigen Ybe Meesters en Christiaan Vinkers. Dit is wat je eraan kunt doen.

Een verstoord systeem

Tijdens de feestdagen ziet ons leven er anders uit dan normaal. We slapen minder, eten en drinken meer, geven meer geld uit en hebben veel sociaal contact. Ybe Meesters, klinisch psycholoog aan het UMCG, ziet dat die uitbundigheid zijn sporen nalaat. ‘Na de feestdagen is je systeem een beetje verstoord. Dat heeft tijd nodig om weer te herstellen.’

Christiaan Vinkers, psychiater en hoogleraar Stress en Veerkracht bij het Amsterdam UMC, beaamt dat het contrast tussen de feestdagen en de eerste dagen van januari groot is. ‘Tijdens kerst en oud en nieuw had je misschien wel vakantie en allerlei sociale bezigheden. Dat valt in januari allemaal weg. Dan komen de verplichtingen weer terug: drukke agenda’s en je moét weer van alles.’ Daardoor kun je het gevoel van vrijheid en autonomie gaan missen, wat kan leiden tot sombere gevoelens.

Een depressie of gewoon een dip?

Dat betekent niet dat je je meteen zorgen moet maken. Vinkers: ‘Mensen hebben ook vaak een dip in september, als de zomervakantie voorbij is. Of op zondagavond.’ Alleen als het sombere gevoel langere tijd aanhoudt, moet je volgens hem aan de bel trekken.

Meesters werkte jarenlang op de afdeling winterdepressie in het UMCG en legt uit dat er een groot verschil zit tussen een dip en een winterdepressie. ‘Iemand met een winterdepressie kan al tijdens en voorafgaand aan de feestdagen somber zijn, en zelfs opzien tegen het komende jaar. Maar ben je zwaarmoedig na de feestdagen, dan is dat vooral in de eerste weken van januari.’

Wat kun je eraan doen?

‘Dat je stemming schommelt als je omgeving verandert, is normaal’, zegt Vinkers. Bij veel mensen is zo’n dip volgens hem slechts tijdelijk. ‘Mensen zijn verrassend veerkrachtig.’ Of zoals Meesters het samenvat: dit soort somberheid herstelt meestal vanzelf. ‘Het is weer voorbij voordat je het doorhebt.’

Om wat sneller in je oude ritme terug te komen en minder neerslachtigheid te ervaren, kun je volgens de deskundigen een aantal dingen doen. Beiden geven ze aan: ga naar buiten. Als het aan Meesters ligt, het liefst meteen in de ochtend. ‘Dan sta je op tijd op, kom je in beweging en krijg je daglicht tot je.’

Verder zegt Vinkers dat een goed dag-nachtritme helpt om te herstellen. En misschien wel zijn belangrijkste advies: wees niet te streng voor jezelf. ‘Het kost weer even tijd om erin te komen, dat is normaal. Zeg tegen jezelf: ik begin januari met een zeventje.’

Lees ook: Hekel aan de winter? Zo kom je in een positieve winter-mindset