Ga naar inhoud

Kou doet het brein goed: in de winter zijn we neurologisch efficiënter

A woman ride bicycle and take cover with umbrella during snowfall at the Rembrandt park in Amsterdam,Netherlands.
Beeld: Paulo Amorim
leestijd 3 minuten
Kort 12 januari 2026

Een mens verandert met de seizoenen mee. In de zomer ben je energieker, actiever en scherper. Als de dagen kouder worden, ben je trager en verlies je focus. Of maken we onszelf dat wijs?

Volgens de wetenschap zou ons brein anders werken in de winter dan in de zomer. Door de korte dagen worden we somberder en slomer. Maar dat blijkt niet helemaal waar te zijn, suggereert ander wetenschappelijk onderzoek.

Het brein in de winter

De Noors-Britse hoogleraar psychologie Tim Brennen verhuisde in de jaren negentig van de Franse Alpen naar het Noorse dorpje Tromsø, voor een baan aan de noordelijkste universiteit ter wereld, 350 kilometer boven de poolcirkel. In de zomer gaat de zon er niet onder en in de winter komt ie niet op. De verhuizing inspireerde de hoogleraar om te analyseren wat donker en licht met een mens doen.

Dat resulteerde in het onderzoek Arctische cognitie, waarbij honderd mensen boven de poolcirkel in de zomer en winter werden getest op hun cognitieve vermogen. Wat bleek? Net zoals de menstruatiecyclus lijkt de cyclus van de seizoenen de stemming te beïnvloeden, maar niet de cognitieve werking.

Koude doet de hersenen goed

Naast het onderzoek van Brennen zijn er meer wetenschappelijke onderzoeken die aantonen dat de winter de hersenen niet nadelig beïnvloedt. Sterker nog: zowel uit het onderzoek van Brennen als andere onderzoeken blijkt dat de koude maanden ons brein juist goed doen.

‘In de wintermaanden zijn we eigenlijk sneller of neurologisch efficiënter’, vertelt de hoogleraar aan het Amerikaanse platform Psyche. Zo laten de hersenscans van een onderzoek aan de Universiteit van Luik zien dat de hersenen in de zomer meer zuurstof gebruiken bij het voltooien van cognitieve taken, wat erop lijkt te wijzen dat je brein ’s winters efficiënter te werk gaat, legt Brennen in het artikel uit.

Maak gebruik van dat scherpe brein

Het is dus eerder je perspectief op de winter waardoor je je trager en minder gefocust voelt dan de winter zelf. ‘In de winter plan en ontwerp ik, in de lente beweeg ik’, sprak de Amerikaanse dichter en zanger Henry Rollins, en dat lijkt een mooie manier om naar de donkere, koude maanden te kijken. Fantaseer, bedenk, ontwerp, reflecteer, leer iets nieuws en gebruik dat levendige brein.

Lees ook: Hekel aan de winter? Zo kom je in een positieve winter-mindset

Dit artikel verscheen eerder op Flow.nl. Je leest de artikelen van Psychologie Magazine, Flow en 20+ andere merken in de Mijn Magazines-app.

Meer lezen over dit thema?
De inhoud op deze pagina wordt momenteel geblokkeerd om jouw cookie-keuzes te respecteren. Klik hier om jouw cookie-voorkeuren aan te passen en de inhoud te bekijken.
Je kan jouw keuzes op elk moment wijzigen door onderaan de site op "Cookie-instellingen" te klikken."