Ik heb geen vriendengroep, is er iets mis met mij?

Als je een serie kijkt of je social media opent, lijkt het hebben van een vriendengroep de norm. Maar niet iedereen heeft een squad om elk weekend mee op te trekken. Is dat echt zo erg als dat het soms kan voelen?

Op de middelbare school had ik een vriendinnengroep die bestond uit tien meiden. We zaten bij elkaar in de klas en dus waren we vriendinnen, zo simpel kan het zijn. We gingen samen uit, vlogen ’s zomers met z’n allen naar een zonnige bestemming en als iemand jarig was, kwam de hele bups dat vieren. Maar na onze middelbareschooltijd gingen we allemaal onze eigen weg en na een jaar of twee was er nog weinig van de groep over. Verwaterd, want we verschilden te veel of deden te weinig moeite voor elkaar – wie zal het zeggen.

Dat onze groep uit elkaar viel, vond ik niet erg. Niet elke vriendschap houdt stand en bovendien: hoe druk zou het leven zijn als je contact moet onderhouden met iedereen met wie je ooit een leuke periode hebt beleefd? Sommige vriendschappen zijn voor even, en dus ging mijn leven verder met losse vriendschappen die stuk voor stuk veel voor me betekenen (en zónder groepsapp die regelmatig ontploft).

Elk jaar overvalt het me weer: het eenzame gevoel dat ik geen squad heb om het leven mee te vieren

Het hele jaar door geniet ik van mijn één-op-één-vriendschappen. Ik waardeer het dat ik geregeld in een diep of bijzonder gesprek beland, omdat daar ruimte voor is. Maar elk jaar in december is het raak en vraag ik me ineens af wat er mis is gegaan. Mijn tijdlijn vult zich langzaam met foto’s van groepen vrienden die sint met elkaar vieren, kerstborrels hebben of onder de noemer ‘Sinterkerstennieuw’ een gaatje hebben gevonden in alle drukke agenda’s.

En elk jaar overvalt het me weer: het eenzame gevoel dat ik dat niet heb, een squad van zelfgekozen familie om het leven mee te vieren. Waarom zit ik niet met een groep mensen aan een lange tafel terwijl er wordt geschaterd om van alles en niks?

Zijn vriendengroepen de norm?

Dat ik niet de enige ben die weleens treurt over het gebrek aan een vriendengroep, blijkt wel als ik het onderwerp opgooi bij een paar vriendinnen die ook geen squad hebben. Herkenbaar, zeggen ze allebei, ‘met name op een zaterdagavond als iedereen met elkaar de kroeg induikt.’

Ook de Amerikaanse schrijver Jenny Singer doet in een artikel op The Atlantic een boekje open over de jaloerse gevoelens die haar bekruipen als ze een groep vrienden met elkaar ziet geinen. Dat we vriendengroepen op een voetstuk plaatsen, is niet gek als je je bedenkt dat die groepen in series als Friends en Sex and the City – en dus ook op social media – de norm lijken te zijn.

Lees ook: Dit zijn volgens onderzoekers de 10 (ongeschreven) regels van vriendschap

Maar, schrijft Singer, vriendengroepen zijn eerder de uitzondering dan de regel. Uit onderzoek naar vriendschappen tussen volwassenen blijkt dat het wel of niet hebben van een vriendengroep niet de standaard is, maar gewoon een kwestie van geluk, omstandigheden en persoonlijke eigenschappen, zoals extraversie en openheid.

Niet iedereen gedijt even goed in een groep, blijkt uit onderzoek naar één-op-één-vriendschappen en vriendengroepen onder ruim 800 mensen. Sommige mensen voelen zich geremd of ongemakkelijk in een groep, of hebben het gevoel dat ze niet helemaal bij de rest passen.

Ook gender speelt een rol, wijst onderzoek uit. Vrouwen geven de voorkeur aan één-op-één-vriendschappen, en mannen houden meer van groepen. Bovendien hangt het wel of niet hebben van een groep af van je persoonlijke voorkeur; sommige deelnemers gaven aan het simpelweg niet belangrijk te vinden om een vriendengroep te hebben.

Vriendschap maakt gezond, ook als het er één is

Een vriendengroep kan dus leuk zijn, maar hebben we het ook nodig? Uit tal van onderzoeken blijkt dat vriendschap enorm belangrijk is voor onze gezondheid en ons welzijn. Zelfs zo belangrijk dat het mogelijk effect heeft op hoe oud we worden, schreven we eerder. Hoe beter onze vriendschapsbanden, hoe ouder we worden.

Maar om van de positieve effecten van een goede vriendschap te genieten, is een vriendengroep niet noodzakelijk. Het gaat niet om de kwantiteit van de vriendschappen, maar de kwaliteit, vertelde Kelly Campbell, hoogleraar psychologie aan de Amerikaanse California State University en onderzoeker naar relaties en vriendschappen, eerder aan Psychologie Magazine. Je wilt je gezien voelen en worden bevestigd in wie je bent. ‘En die positieve effecten zijn er ook als je één of twee goede vrienden hebt’, aldus Campbell.

Eenzame gevoelens

Waarom kun je je dan toch eenzaam voelen als je een groep vrienden lol met elkaar ziet hebben? Dat heeft te maken met het gevoel dat we iets missen, zegt voormalig hoogleraar psychologie Letitia Anne Peplau in The Atlantic. Peplau deed veel onderzoek naar eenzaamheid. Het idee dat je het minder goed doet dan anderen of dat je iets misloopt, kan een gevoel van stress of ongenoegen veroorzaken.

Als je dat herkent, is het volgens Peplau belangrijk om dat gevoel te onderzoeken. Is het van korte duur – bijvoorbeeld omdat je je na wat scrollen door Instagram afvraagt of je niet óók met een grote groep mensen om tafel hoort te zitten – of blijft het sluimeren en komt regelmatig terug?

Dat eerste, kortstondige gevoel is niet hetzelfde als het tweede, meer knagende gevoel, zegt Peplau. In het laatste geval kan het een signaal zijn dat je behoefte hebt aan meer verbinding met anderen. Een vriendengroep kan dan helpen om je minder alleen te voelen, mits je er behoefte aan hebt. Maar het kan ook betekenen dat het tijd is om te investeren in je losse vriendschappen.

Lees ook: Vrienden voor het leven: zo smeed je sterke banden