Ga naar inhoud

Waarom het belangrijk is dat jouw baas je niet te vaak monitort

werknemer is chagrijnig omdat de baas het werk te veel controleert
Beeld: Daniil Onischenko
leestijd 2 minuten
Wetenschap 11 februari 2026

Weleens bij een pan water gewacht tot het kookte? Dan weet je: hoe vaker je checkt hoe iets gaat, hoe trager het lijkt te gaan. Dat is ook de conclusie van een internationaal onderzoek. Managers die vaker de voortgang van hun werknemers controleerden, bleken hen minder productief te vinden.

In het eerste onderzoek speelden de deelnemers een manager van een fabriek. Zij moesten observeren hoeveel onderdelen de werknemers in elkaar zetten. Sommige werknemers maakten veel onderdelen, anderen weinig, en er waren er twee die elke week precies evenveel onderdelen afleverden.

De manager bekeek bij sommige werknemers wekelijks hoe ze presteren, en controleerde de productie van anderen om de paar weken. Uit de resultaten bleek dat de werknemer die wekelijks werd gemonitord als minder productief werd gezien dan de werknemer die weliswaar evenveel produceerde maar minder vaak werd geobserveerd.

Monitoring frequency effect

Het is een bekend fenomeen dat door onderzoekers het monitoring frequency effect wordt genoemd. Uit eerder onderzoek is gebleken dat dit effect ook optreedt bij het monitoren allerlei andere soorten vooruitgang, van de verspreiding van een virus tot aan de groei van kinderen: hoe vaker er wordt gemonitord, hoe langzamer de verandering lijkt gaan.

Gek genoeg lijken mensen zich niet van dit effect bewust, blijkt uit het tweede onderdeel van het onderzoek. De proefpersonen werd gevraagd hoe vaak ze zouden willen worden gemonitord. Zij antwoordden dat ze dat vaker zouden willen als ze nieuw zijn of als anderen zouden denken dat ze niet productief genoeg zijn. Zij hadden kennelijk geen idee dat ze met de vraag om meer toezicht een self-fulfulling prophecy zouden kunnen veroorzaken.

Wat veroorzaakt het monitoring frequency effect?

Wat veroorzaakt het monitoring frequency effect? Dat werd uitgezocht in het derde deel van het onderzoek. De proefpersonen wisten wel dat sommige werknemers vaker werden gemonitord dan de anderen, maar bleken niet in staat te zijn om te corrigeren voor de tijdsverschillen.

We zijn gewoonweg niet zo goed in het verwerken van numerologische informatie, aldus de onderzoekers. Zij raden dan ook aan om goede ‘tracking’-instrumenten te gebruiken om de voortgang van werknemers te meten. Die zijn een stuk betrouwbaarder dan onze eigen waarneming.

Of werknemers daar gelukkiger van worden is weer een heel andere vraag.

Lees ook: Hoe vind je werk waarin je jezelf kunt ontwikkelen, een eerlijk salaris verdient en prettige collega’s hebt?

Journal of Experimental Psychology, februari 2025

Meer lezen over dit thema?
De inhoud op deze pagina wordt momenteel geblokkeerd om jouw cookie-keuzes te respecteren. Klik hier om jouw cookie-voorkeuren aan te passen en de inhoud te bekijken.
Je kan jouw keuzes op elk moment wijzigen door onderaan de site op "Cookie-instellingen" te klikken."