Ga naar inhoud

Ongemakkelijke situaties

leestijd 1 minuut
Artikel Update: 28 december 2019. (Publicatie: 01 juli 2000)
Hoe zou u zich voelen als u middenin een drukke winkelstraat uitglijdt over een bananenschil? Hoe vraag je een collega een lening terug te betalen, wanneer hij het zelf vergeten is? De kans is groot dat u zich in al deze stituaties zult schamen. Maar hoewel het gevoel steeds hetzelfde is, zijn de onderliggende mechanismen dat niet.

De Amerikaanse psycholoog Sabini en zijn collega’s onderscheiden drie verschillende subgroepen van beschamende situaties: de sociale blunder, waarbij gezichtsverlies wordt geleden, de pijnlijke situatie, waarbij men iets moet doen wat het sociaal functioneren van een ander zal verstoren en de situatie waarin men in het middelpunt van de aandacht komt te staan.

De mate van gevoeligheid voor elk van deze situaties verschilt van persoon tot persoon. Zo zal een extravert persoon het meest gevoelig zijn voor de pijnlijke situatie, terwijl iemand die bang is om afgewezen te worden, meer te lijden heeft van de sociale blunder. De meeste mensen vinden het het minst vervelend om in het middelpunt van de aandacht te staan, maar voor iemand die zich graag aanpast aan de omgeving, is deze situatie juist weer het meest beschamend. Vrouwen schamen zich ten slotte meer dan mannen en zijn daarnaast overmatig gevoelig voor de sociale blunder.

(Cognition and Emotion, 14 (2), maart 2000)

Meer lezen over dit thema?
^