Zijn burn-out is me te veel, hoe kan ik hem tóch ondersteunen?
De vraag
Mijn man heeft een burn-out en ik heb een verleden met psychische klachten. Ik ben bang dat ik hem te weinig hulp kan geven omdat ik zelf te kwetsbaar ben. Daar voel ik me schuldig over. Ik wil hem niet tekortdoen, maar er zelf ook niet aan onderdoor gaan. Hoe kan ik hem ondersteunen op een voor ons beiden gezonde manier?
Het advies
GZ-psycholoog en senior schematherapeut Alper Yilmaz: ‘Een partner die in een burn-out zit, is pijnlijk om te zien. Juist dan is het belangrijk om een rolmodel te zijn in zelfzorg. Dat betekent niet méér gaan dragen of over je eigen grenzen gaan, maar bewust stilstaan bij de vraag: hoe houd ik mezelf overeind? Dat doe je dus goed. Denk aan de metafoor van het zuurstofmasker in het vliegtuig: eerst zorg je voor jezelf, zodat je er daarna voor de ander kunt zijn.
Een burn-out ontstaat vaak doordat iemand langdurig over zijn grenzen is gegaan en zijn eigen behoeften heeft genegeerd. Door zelf wél naar je grenzen te luisteren, laat je zien dat het ook anders kan.
De neiging om hem te adviseren of oplossingen aan te reiken is begrijpelijk, maar werkt vaak averechts. Het kan maken dat je man zich terugtrekt en zich nog machtelozer voelt. Wat wel helpt: nabij zijn, ruimte geven, luisteren als hij wil praten en samen dingen doen zonder te pushen. Heeft hij behoefte aan advies of hulp, dan zal hij dat aangeven.’
Systeemtherapeut en EFT relatietherapeut Marlijn Huurneman: ‘Het onderzoeken wat gezonde grenzen voor jullie zijn, is een belangrijke en waardevolle stap. Psychische klachten ontstaan vaak wanneer draagkracht en draaglast uit balans zijn. Die disbalans vraagt om aandacht. Dan helpt het om stil te staan en te onderzoeken wat je nodig hebt om die balans te herstellen, samen en alleen. Helaas zijn daar geen pasklare antwoorden voor.
Wanneer het voor beiden zwaar is, wordt het een uitdaging elkaar te blijven ontmoeten zonder elkaars last te dragen. Het gaat dan vooral om erkennen, verdragen en accepteren dat het leven soms moeilijk is.
Besef dat je niets hoeft op te lossen of over te nemen van de ander
Besef dat je niets hoeft op te lossen of over te nemen van de ander. Ieder heeft zijn eigen proces en eigen tempo. Naast je partner blijven staan, aanwezig zijn en luisteren is vaak genoeg. Bovendien zijn mentale klachten niet alleen iets om te vrezen; ze kunnen, hoe pijnlijk ook, leiden tot groei, veerkracht en nieuwe inzichten.
Zorg en aandacht hoeven daarnaast niet uitsluitend binnen de partnerrelatie plaats te vinden. Kijk daarom samen wie er nog meer in jullie omgeving is: mensen die mogen weten hoe het met jullie gaat, bij wie je steun kunt vinden en die met jullie kunnen meedenken. Meerdere schouders maken de last lichter, en veel mensen ervaren het als betekenisvol om iets voor een ander te kunnen betekenen.’
Lees ook: Zo haal je het beste in je partner naar boven (en je partner in jou)
